Topstukken uit Wereldmuseum Leiden

Deze imponerende groep personages – in het Chinees xianshan, “Berg van Onsterfelijken” of ook wel xuhuang, “Keizer van de Leegte” genoemd – is waarschijnlijk de enige in Europa. Xuhuang kwamen in het verleden regelmatig voor in taoïstische tempels. Hier is elk van de figuren geplaatst op een eigen bergrichel en gezamenlijk lijken ze op te stijgen uit een met balustrades omgeven voetstuk. De sculptuur is geheel vervaardigd uit hout en afgewerkt met lak en verguldsel.

Het is aannemelijk dat het beeld in een tempel, ergens in een van de zuidoostelijke kustprovincies Zhejiang, Fujian of Guangdong, heeft gestaan. Daar vonden van oudsher de meesten contacten plaats tussen Europeanen – waaronder Nederlanders – en Chinezen. In deze regio zijn ook de eerste westerse etnografen, in samenwerking met Chinese informanten, begonnen aan de bestudering van de Chinese religies en de daarmee verbonden praktijken. 

Te zien in de Chinazaal, inventarisnummer RV-5970-1

Bekijk dit object in detail op onze collectiesite.

Japanse Boeddha’s 

Deze groep Japanse Boeddhabeelden uit de 17e en 18e eeuw tonen verschillende verschijningsvormen van Boeddha, waaronder Amida Nyorai (Boeddha van het hiernamaals), Yakushi Nyorai (de geneesheer-Boeddha) en Dainichi Nyorai (de zon-Boeddha). Twee van de beelden stellen Ichiji Kinrin voor, een kosmische manifestatie van Dainichi. Hun handhoudingen (mudra’s) drukken specifieke betekenissen uit, zoals meditatie, genezing en wijsheid. 

De beelden maakten oorspronkelijk deel uit van tempels in Japan, waar zij dienden als focus voor ritueel en devotie. Een deel werd in 1648 gegoten voor het mausoleum van de Tokugawa-shōguns bij de Zōjōji-tempel in Edo (het huidige Tokyo). Tijdens de politieke en religieuze veranderingen in de 19e eeuw kwamen deze en andere tempelobjecten op de internationale kunstmarkt terecht. De Amida Boeddha werd in 1883 aangekocht in Den Haag; de andere beelden volgden datzelfde jaar via een tentoonstelling in Amsterdam.

De groep behoort al lange tijd tot de publieksfavorieten van het museum. Ontdek deze bijzondere beelden in de Boeddhazaal. 

Te zien in de Boeddhazaal, onderdeel van de Japan/Korea-zaal
Inventarisnummers: MV 417-81; RV-418-1; RV-418-4; RV-418-5; RV-418-2

First American Series  

Deze fotoserie is gemaakt door Cara Romero, een inheemse Amerikaanse fotograaf van de Chemehuevi (Californië). Romero maakte portretten van vriendinnen en familieleden die de waarde en schoonheid van de cultuur van hun grootouders willen eren. Op de foto van familielid Julia Romero, wordt zij omringd door ontwerpen die voor haar een emotionele waarde hebben en ook verwijzen naar haar Pueblo-erfgoed,  bijvoorbeeld de maanden en blauwe maïs van haar grootmoeder, de trommel en keramiek van haar ooms. De fotograaf beeldt haar af als een actiefiguur, in een poging om popcultuur en traditie samen te mengen en een krachtig, stoutmoedig beeld van inheemse vrouwen.  

Te zien in de Noord-Amerika Zaal, inventarisnummer 7189-1

Lees hier meer over deze fotoserie (en andere foto's in onze collectie).

Het museum bewaart 25.000 reispassen van Indonesische pelgrims die tussen 1937 en 1939 naar de Mekka reisden. Elke pelgrim moest in de eerste helft van de twintigste eeuw na aankomst in Djedda (Saoedi-Arabië) in het Nederlandse consulaat zijn reispas tonen. Op deze manier kon het koloniale bestuur precies bijhouden hoeveel pelgrims de reis ondernamen en uit welke plaatsen in Indonesië ze afkomstig waren. Elke reispas bevatte een pasfoto, wat aantoont hoe fotografie ook als een instrument van controle en toezicht werd gebruikt.

Deze reispassen zijn te zien naast enkele portretten die Cristiaan Snouck Hurgronje, (toenmalige consult van Djedda en Nederlandse Orientalist) heeft van sommige van deze pelgrims in 1884 zelf genomen.  

Te zien op het Azië Zaal, registratienummer RV-A258.

Dit unieke kamerscherm (ca. 1836) van de Japanse kunstenaar Kawahara Keiga toont de baai van Nagasaki en de Nederlandse handelspost Deshima. De voorstelling is weergegeven in vogelvluchtperspectief en bestaat uit acht panelen, geschilderd op zijde met inkt en pigmenten. 

Op het kamerscherm zijn verschillende schepen te zien, waaronder het Nederlandse schip Marij en Hillegonda, dat slechts eenmaal, in 1836, naar Japan voer. Ook de Chinese handelspost en de wijk Tōjin yashiki zijn afgebeeld. Het perspectief is zo aangepast dat Deshima prominenter in beeld ligt dan in werkelijkheid het geval was. Dit wijst erop dat het kamerscherm waarschijnlijk is gemaakt in opdracht van een welgestelde bewoner van Deshima.

Kawahara Keiga stond bekend om zijn gedetailleerde manier van werken en wordt ook wel de ‘fotograaf zonder camera’ genoemd. Door zijn toegang tot Deshima kon hij de Japans-Nederlandse betrekkingen nauwkeurig vastleggen en combineerde hij Japanse schildertradities met Europese technieken, zoals perspectief.

Het kamerscherm is voor zover bekend het enige exemplaar dat Keiga maakte en vormt een sleutelstuk binnen de Japan-collectie van het museum. Meer informatie over het kamerscherm is te ontdekken via de Deshima Experience, in het museum en online. Wil je meer weten over de restauratie van dit werk? Lees dan de blogs over de restauratie van het kamerscherm.

Te zien in de Japan/Korea-zaal, Inventarisnummer: 7141-1