Campagneontwikkeling: Tijd voor Papoea

Tijd voor Papoea is een tentoonstelling in Wereldmuseum Leiden die bezoekers uitnodigt om verder te kijken dan de objecten. Het campagnebeeld brengt verleden en heden samen en laat de verhalen, makers en wereldbeelden uit Papoea op een nieuwe, eigentijdse manier zien. Voor de tentoonstelling Tijd voor Papoea in Wereldmuseum Leiden werd een campagne ontwikkeld die meer moest doen dan alleen een tentoonstelling aankondigen. De ambitie was om een beeld te creëren dat nieuwsgierigheid oproept en bezoekers even laat stilstaan. Het campagnebeeld moest uitnodigen om verder te kijken: naar het verhaal achter de objecten en naar de bredere historische en culturele context van Papoea.

Nu tijd voor Papoea

Tijd voor Papoea presenteert een van de grootste Papoea-collecties ter wereld. Met bijna 50.000 objecten beheert het Wereldmuseum een collectie die nauw verbonden is met de Nederlandse koloniale geschiedenis, maar vooral ook met eeuwenoude maaktradities en wereldbeelden uit de Papoea-regio. In de tentoonstelling staat niet alleen het object centraal, maar ook de verhalen, makers en relaties die eraan verbonden zijn. In veel Papoea-wereldbeelden is tijd bovendien niet lineair: verleden, heden en toekomst kunnen gelijktijdig bestaan. De campagne moest deze gelaagde inhoud vertalen naar één krachtig beeld dat zowel respectvol als eigentijds is.

Context van het concept

Het centrale idee van de campagne werd samengevat in één uitgangspunt: verleden en heden in één beeld. Het verhaal van Papoea is voor veel mensen relatief onbekend en wordt bovendien vaak via stereotiepe beelden verteld. De uitdaging was daarom om een visuele taal te ontwikkelen die nieuwsgierigheid wekt zonder terug te vallen op clichés of exotisering.
In plaats van simpelweg een object uit de collectie te fotograferen, werd gezocht naar een beeld dat de inhoud van de tentoonstelling voelbaar maakt. Daarbij stond het perspectief van Papoea centraal: niet alleen de objecten tonen, maar ook de verhalen en wereldbeelden die eraan verbonden zijn.

Ontwikkeling van de beeldtaal

Voor de visuele identiteit van de campagne werd gekeken naar de materialiteit en vormen uit de Papoea-collectie. Geometrische patronen, organische structuren en natuurlijke materialen zoals raffia, riet, hout en schelpen vormden belangrijke inspiratiebronnen. Deze elementen verwijzen naar de rijke maaktradities van Papoea-culturen, waarin materialen uit de omgeving een centrale rol spelen.
Tegelijkertijd werd gezocht naar een beeldtaal die duidelijk hedendaags aanvoelt. Het campagnebeeld combineert daarom sculpturale vormen met een grafische, bijna futuristische uitstraling. Krachtige kleurcontrasten, duidelijke silhouetten en een minimale maar dynamische compositie zorgen ervoor dat het beeld zowel esthetisch als vervreemdend werkt.
Ook de grafische laag van de campagne speelt hierin een rol. Typografie, kleur en vorm zijn zo ontworpen dat ze samen een herkenbare visuele identiteit vormen voor de tentoonstelling. Deze visuele lijn werd vervolgens doorvertaald naar verschillende campagne-uitingen, van posters en outdoor media tot digitale middelen en projecties in het museum.

Proces

De campagne werd ontwikkeld door Studio Vliering, in nauwe samenwerking met conservatoren en tentoonstellingsmakers van het museum. In het proces werd onderzocht hoe de inhoud van de tentoonstelling visueel vertaald kon worden naar een beeld dat zowel artistiek als inhoudelijk sterk is.
Een belangrijk uitgangspunt was makerschap. In plaats van bestaande objecten alleen te registreren, werd speciaal voor de campagne een nieuw beeld ontwikkeld. Kostuummaker Carmen Luijt ontwierp een sculpturaal maskerpak dat volledig voor de fotoshoot werd gemaakt. Het pak vormt een eigentijdse interpretatie van vormen en materialen uit de Papoea-collectie.
Voor de fotografie en bewegende beelden werd samengewerkt met videograaf Kaka Lee om de overdracht van de kunst van Papoea op een pakkende wijze over te brengen. Het kostuum werd gedragen door model Robinson Jouwe, afkomstig uit de Papoeagemeenschap. Zo werd de gemeenschap niet alleen onderwerp van het verhaal, maar ook onderdeel van het campagnebeeld zelf.
Door de combinatie van inhoudelijke samenwerking met het museum en het fysieke maakproces voor de shoot ontstond een campagne met een uitgesproken eigen karakter.

De collectie en inspiratie

De campagne is inhoudelijk geworteld in de Papoea-collectie van Wereldmuseum Leiden. In de tentoonstelling worden objecten getoond naast hedendaagse perspectieven, waaronder werk van fotograaf Joshua Irwandi.
Zijn werk toont hedendaagse realiteiten in Indonesië en Papoea en vormt daarmee een brug tussen historische objecten en actuele verhalen. Deze combinatie van erfgoed en hedendaagse stemmen was ook een belangrijk uitgangspunt voor de visuele taal van de campagne.

Het maskerkostuum

Centraal in het campagnebeeld staat een maskerachtig kostuum, geïnspireerd op rituele maskerkostuums, ook wel tor, uit verschillende Papoea-culturen. In deze tradities functioneren maskers niet alleen als object, maar als dragers van kennis, voorouderlijke aanwezigheid en kosmologische ideeën.
Het kostuum voor de campagne is geen letterlijke kopie van een historisch object. In plaats daarvan werden vormen, materialen en patronen uit de collectie vertaald naar een nieuw silhouet. Het resultaat is een beeld dat zowel verwijst naar traditionele vormen als naar hedendaagse beeldtaal. Daarmee benadrukt het dat Papoea-culturen niet alleen een geschiedenis hebben, maar ook een levende en zich ontwikkelende toekomst.

Output van de campagne

Het concept resulteerde in een krachtig key visual dat breed werd ingezet in de campagne. Het beeld werd doorvertaald naar verschillende middelen, waaronder outdoor posters, museumprints, flyers, websiteheaders, nieuwsbrieven en social media. Ook werd het gebruikt in digitale schermen en projecties binnen het museum.
Door deze brede inzet werd het campagnebeeld een herkenbare visuele identiteit voor de tentoonstelling. Het beeld positioneert Tijd voor Papoea als een tentoonstelling die niet alleen kijkt naar het verleden, maar ook nieuwe perspectieven opent op tijd, kunst en verbondenheid.

‘Tijd voor Papoea’ brengt verschillende perspectieven samen: van verfijnde houtsnijwerken en korwar-figuren tot prauwvoorstevens en recente filmwerken.

Campagneontwikkeling: Tijd voor Papoea