Wereldmuseum Leiden
Van sakeschaaltje uit Japan tot jachthoed uit Alaska

5 topstukken uit Wereldmuseum Leiden

Van sakeschaaltje uit Japan tot jachthoed uit Alaska. Bekijk hier de vijf topstukken uit Wereldmuseum Leiden.

Jachthoed

Op de Aleuten-eilanden in Alaska waren jachthoeden een onmisbaar onderdeel van de jachtuitrusting. Dit exemplaar, uit het begin van de 19e eeuw, is gesneden van dun geschaafd rond gebogen hout; de achterzijde is vastgemaakt met peesdraad. De hoed beschermde de ogen van de jager tegen de reflectie van het zonlicht op het water en ijs. Soms deed hij ook dienst als camouflage. De versieringen hadden een bezwerende werking op magische krachten en boze geesten die het prooidier moesten lokken. Maar de jachthoed had nog een functie: de versieringen, met name de snorharen, gaven aan hoeveel walrussen of andere grote zeedieren een jager had gevangen. Een hoed met status dus!

Bekijk dit object in detail op onze collectiesite.

Jachthoed

Sakeschaaltje met herfstbladeren

Dit sakeschaaltje, sakazuki, is op een draaibank, rokuro, uit esdoornhout gedraaid. De binnenkant is versierd met twee herfstkleurige esdoornbladeren, in vlak lakwerk. De esdoorn of ahorn, momiji, wordt door de mooie rood kleurende bladeren met de herfst geassocieerd. De decoratie in goudlak met een toefje rood onderstreept dit nog eens. Met dit schaaltje kon je dan ook goed laten zien dat je over een verfijnde smaak beschikte: bij uitstek op de feestjes in de achtste maand waarbij je met vrienden op een bankje van de maan geniet, tsukimi. Uiteraard met een fles sake bij de hand!

Bekijk dit object in detail op onze collectiesite.

Sake schaaltje

Diorama

Dit diorama geeft een inkijkje in het leven van de Lokono (Arawak) indianen uit Suriname rond 1820. In het linker huis is een feest aan de gang, aan de vijf dansende mannen in feestkleding te zien. In het rechtergedeelte komt een man net terug van de jacht, is iemand een vuurtje aan het stoken en zie je een vrouw met haar baby. Tussen de twee gebouwen staat een tokai, een sjamanenhut, waarin de sjamaan zich terugtrekt met zijn patiënt om deze te genezen. 

Dit diorama is gemaakt door Gerrit Schouten (1779-1839), de belangrijkste 19de-eeuwse kunstenaar van Suriname. Schouten is de eerste Creoolse schilder en vermoedelijk ook de eerste kleurling die naam maakte als beeldend kunstenaar. Zijn werk is in 1828 door koning Willem I gewaardeerd met een gouden medaille. Er zijn maar heel weinig diorama van Schouten in Nederlandse musea, dus reden temeer om dit prachtige kunstwerk zodra het weer kan, een keer te komen bewonderen!

Bekijk dit object in detail op onze collectiesite.

Diorama

Luit

Deze eivormige luit met korte hals komt uit West-Arabië. Hier werd hij, net als in Jemen gebruikt voor het maken van verschillende soorten muziek. Van werelds en religieus tot  stedelijke en bedoeïenenmuziek. Het is een van de achttien instrumenten die de beroemde oriëntalist en islamoloog Christiaan Snouck Hurgronje (1857-1936) in 1919 aan ons museum schonk. Tijdens zijn langdurige verblijf in Djeddah en Mekka in 1884-1885 observeerde en fotografeerde Snouck Hurgronje het dagelijkse leven. Hij verzamelde vooral alledaagse voorwerpen en stimuleerde tijdens en na zijn verblijf ook vrienden en bekenden objecten in Mekka te kopen. Die volgden zijn raad goed op: de groep instrumenten werd hem aangeboden door een vriend uit Djeddah. 

Bekijk dit object in detail op onze collectiesite.

Luit

Keizer van de Leegte

Deze imponerende groep personages – in het Chinees xianshan, “Berg van Onsterfelijken” of ook wel xuhuang, “Keizer van de Leegte” genoemd – is waarschijnlijk de enige in Europa. Xuhuang kwamen in het verleden regelmatig voor in taoïstische tempels. Hier is elk van de figuren geplaatst op een eigen bergrichel en gezamenlijk lijken ze op te stijgen uit een met balustrades omgeven voetstuk. De sculptuur is geheel vervaardigd uit hout en afgewerkt met lak en verguldsel.

Het is aannemelijk dat het beeld in een tempel, ergens in een van de zuidoostelijke kustprovincies Zhejiang, Fujian of Guangdong, heeft gestaan. Daar vonden van oudsher de meesten contacten plaats tussen Europeanen – waaronder Nederlanders – en Chinezen. In deze regio zijn ook de eerste westerse etnografen, in samenwerking met Chinese informanten, begonnen aan de bestudering van de Chinese religies en de daarmee verbonden praktijken. 

Bekijk dit object in detail op onze collectiesite.

Beeld