Dunhuang offerbrenger
Hoe kan één enkele afbeelding een politiek instrument worden? De offerbrenger van Dunhuang is een muurschildering die tijdens de Tang-dynastie (618–907) in de grotten van Dunhuang in het noordwesten van China werd gemaakt. Het is een prachtige afbeelding van een vrouwenfiguur die een boeddhistisch offer brengt. Sinds de jaren 1940 is deze muurschildering keer op keer gereproduceerd en ingezet als een instrument van culturele diplomatie en politieke beïnvloeding.
Een afbeelding in beweging
Tussen 1941 en 1943 reisde Zhang Daqian 張大千 (1899–1983), misschien wel de beroemdste Chinese kunstenaar van de 20e eeuw, met zijn studenten naar Dunhuang. Ze kopieerden honderden muurschilderingen op papier, ten behoeve van Zhangs eigen artistieke studie evenals de wens om dit eeuwenoude Chinese culturele erfgoed met een breder publiek te delen.
Een van deze kopieën was de zogenaamde De offerbrenger van Dunhuang敦煌供養人. Een tekening met fijne lijnen van deze kopie werd in 1944 gepubliceerd in Zhangs Dafeng Tangs kopieën van Dunhuang Muurschilderingen 大風堂臨摹敦煌壁畫. Zhang maakte hiervan later een schildering in inkt en kleur op papier.
Rongbaozhai – de kunst van geblokdrukte inktschilderingen
De gekleurde versie van De offerbrenger van Dunhuang werd in 1945 voor het eerst gereproduceerd als een mubanshuiyinhua (watergedragen drukwerk) op ware grootte door Rongbaozhai 榮寶齋) in Beijing, een atelier voor briefpapier en houtsneden.
Deze schildering biedt een fascinerend voorbeeld van hoe één afbeelding in verschillende tijden en voor uiteenlopende politieke doeleinden is gereproduceerd en ingezet te midden van de geopolitieke spanningen van de Koude Oorlog. Hierover lees je meer in het volledige verhaal.